जागतिक ग्राहक हक्क दिन दरवर्षी १५ मार्च रोजी साजरा केला जातो.
हा दिवस ग्राहक हक्क आणि गरजांबद्दल जागतिक जागरूकता वाढवण्यासाठी समर्पित आहे. सर्व ग्राहकांच्या हक्कांचा आदर आणि संरक्षण केले जावे, अशी मागणी करण्याची आणि बाजारपेठेतील अन्यायकारक प्रथांच्या विरोधात लढण्याची ही संधी आहे.
जागतिक ग्राहक हक्क दिन 2024 ची थीम "ग्राहकांसाठी योग्य आणि जबाबदार AI" आहे. ही थीम आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) चे आपल्या जीवनातील वाढते महत्त्व आणि AI चा विकास आणि वापर ग्राहकांसाठी योग्य आणि फायदेशीर असेल याची खात्री करण्याची गरज यावर प्रकाश टाकते.
जागतिक ग्राहक हक्क दिनानिमित्त प्रोत्साहन दिलेले काही प्रमुख ग्राहक हक्क येथे आहेत:
* सुरक्षेचा अधिकार: ग्राहकांना त्यांच्या आरोग्यासाठी आणि सुरक्षिततेसाठी हानिकारक उत्पादने आणि सेवांपासून संरक्षित करण्याचा अधिकार आहे.
* निवडण्याचा अधिकार: ग्राहकांना स्पर्धात्मक किमतींमध्ये विविध उत्पादने आणि सेवांमधून निवड करण्याचा अधिकार आहे.
* माहिती मिळण्याचा अधिकार: ग्राहकांना त्यांनी खरेदी केलेली उत्पादने आणि सेवांबद्दल अचूक आणि स्पष्ट माहिती मिळवण्याचा अधिकार आहे.
* ऐकण्याचा अधिकार: ग्राहकांना अयोग्य किंवा दिशाभूल करणाऱ्या पद्धतींबद्दल तक्रार करण्याचा आणि त्यांच्या तक्रारींचे न्याय्यपणे निराकरण करण्याचा अधिकार आहे.
* निवारण करण्याचा अधिकार: ग्राहकांना सदोष उत्पादने किंवा सेवांमुळे झालेल्या नुकसानीची भरपाई मागण्याचा अधिकार आहे.
जागतिक ग्राहक हक्क दिन हा ग्राहकांच्या हक्कांबद्दल जागरुकता निर्माण करण्यासाठी आणि निष्पक्ष आणि जबाबदार व्यवसाय पद्धतींना चालना देण्यासाठी महत्त्वाचा दिवस आहे.